Vakmanschap versterkt. Een pleidooi voor onderbouwd professioneel handelen op basis van kennis over leren.

Auteurs

  • Sandra van Aalderen Saxion Hogeschool
  • Marloes van Roon Fontys Hogeschool

DOI:

https://doi.org/10.63379/jx6fec78

Trefwoorden:

pedagogisch-didactisch handelen, Leertheorie en mechanismen van leren, evidence-informed onderwijs, pedagogisch-didactisch redeneren, Onderbouwd professioneel handelen

Samenvatting

De kwaliteit van leraren heeft grote impact op het leren van leerlingen. Het versterken van vakmanschap is dan ook essentieel om onderwijskwaliteit te ontwikkelen en te waarborgen. Vakmanschap beschrijft de onderwijsprofessional die op basis van kennis en context handelt en passende keuzes maakt. Een belangrijk element hierbij is het verbinden van theorie en praktijk om tot de meest optimale handeling te komen passend in de specifieke situatie bij de specifieke (groep) leerlingen. Essentieel hiervoor is het pedagogisch-didactisch redeneren: het denk- en redenatieproces van leraren dat leidt tot keuzes en handelen. Dit artikel bepleit de noodzaak van onderbouwd redeneren en handelen op basis van kennis over hoe mensen leren. De auteurs introduceren het Model voor Didactische afstemming, dat dit redeneren structureert door afstemming toe zoeken tussen leerdoelen, leeractiviteiten en kenmerken van de lerende leerling. Dit model bevordert een verschuiving van kennisoverdracht naar het faciliteren van kennisopbouw bij leerlingen. Het artikel onderstreept het belang van een lerarenopleiding die vanaf de start het complexe redeneerproces rondom didactische afstemming centraal stelt met als doel het vakmanschap van leraren duurzaam te versterken. 

Biografieën auteurs

  • Sandra van Aalderen, Saxion Hogeschool

    hoofddocent en onderzoeker in leren en lesgeven bij Saxion Hogeschool. Sinds haar promotie in de cognitieve neurowetenschappen (2007) ondersteunt zij onderwijsprofessionals bij het begrijpen van hoe leren tot stand komt bij leerlingen en professionals. In nauwe samenwerking met de onderwijspraktijk onderzoekt zij de relatie tussen leren en lesgeven en de vertaling daarvan naar passende pedagogische en didactische keuzes. Ze geeft les in bachelor- en masteropleidingen, ontwikkelt en verzorgt scholingen en professionaliseringstrajecten in het po, vo, mbo en hbo en is auteur van de boeken Kijken in het 
    brein en Naar een groeigerichte leermentaliteit.

  • Marloes van Roon, Fontys Hogeschool

    docent aan de Master Educational Needs bij Fontys. Ze ontwerpt en geeft de modules neuropsychologie, ondersteunt onderwijsprofessionals in hun ontwikkeling en examineert. Daarnaast is ze ook een deeltijdpromovendus bij ICLON aan de Universiteit Leiden. In haar onderzoek verkent ze het perspectief van leerkrachten op onthouden: wat weten leerkrachten over onthouden, wat is hun perspectief op onthouden en hoe beïnvloedt dit hun handelen?

Downloads

Gepubliceerd

2026-06-25

Citeerhulp

van Aalderen, S., & van Roon, M. (2026). Vakmanschap versterkt. Een pleidooi voor onderbouwd professioneel handelen op basis van kennis over leren. Tijdschrift Voor Lerarenopleiders, 47(2), 81-94. https://doi.org/10.63379/jx6fec78