De onderzoekende lerarenopleider: In gesprek over ethische aspecten bij onderzoek in en naar eigen onderwijs

Samenvatting

Onderzoek doen in en naar het eigen onderwijs is een manier voor leraren(opleiders) om hun onderwijspraktijk te blijven verbeteren. Het draagt bij aan hun professionalisering en aan schoolontwikkeling. Het doen van onderzoek in en naar de eigen praktijk brengt echter specifieke ethische vraagstukken met zich mee, zowel voor lerarenopleiders als leraren. Het is bijvoorbeeld de vraag in hoeverre een student of leerling de mogelijkheid ervaart om van deelname af te zien. Ook heeft een leraar bijvoorbeeld andere belangen dan een onderzoeker: hoe breng je deze als leraar-onderzoeker met elkaar samen en hoe transparant ben je daarover naar je deelnemers? In dit praktijkvoorbeeld is de onderzoeksgroep van de [naam instituut] in gesprek gegaan over deze ethische vraagstukken. Met behulp van kaartjes waarop een meer strikte en een ruimere visie op onderzoek in en naar het eigen onderwijs stonden, bepaalden deelnemers eerst hun eigen standpunten en gingen daarna in groepen met elkaar in gesprek. Via de gesprekken kregen deelnemers zicht op hoe de eigen visie zich verhield tot die van andere lerarenopleiders. We raden leraren(opleiders) aan om, bijvoorbeeld via het selecteren van kaartjes met stellingen, met elkaar in gesprek te gaan over ethische kwesties bij onderzoek in en naar het eigen onderwijs. En om een gezamenlijke visie en beleid te ontwikkelen, zodat individuele leraren(opleiders) een beter beeld hebben van hoe ze kunnen omgaan met ethische kwesties tijdens het doen van onderzoek in en naar het eigen onderwijs.