Hoe voel je je nu echt? Welzijn van startende leraren als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Auteurs

  • Harmen Schaap
  • Jorn ten Brink
  • Jeroen de Jong
  • Marijke Veugen
  • Paulien Meijer

DOI:

https://doi.org/10.63379/zyztbd88

Samenvatting

Deze beschouwing laat zien dat startende leraren structureel een risicogroep vormen als het gaat om welzijn. Om het welzijn van startende leraren beter te begrijpen, kiezen we voor een holistische benadering, bestaande uit drie perspectieven: positief/ontwikkelingsgericht, negatief/tekortkoming en professioneel. Vanuit onderzoek naar onder andere professionele identiteitsspanningen en professionele ruimte laten we zien dat welzijn wordt beïnvloed door een wisselwerking tussen elementen uit de onderwijspraktijk, diverse factoren in de schoolorganisatie en vanuit de startende leraar zelf (denk bijvoorbeeld aan de privésituatie). Dat maakt dat welzijn op het individuele niveau van de startende leraar sterk kan verschillen. Het artikel sluit af met een uiteenzetting van dialoogvragen, gericht op het vergroten van positieve emoties, betrokkenheid, relaties, zingevingsvragen en het daadwerkelijk functioneren van startende leraren. Deze dialogische benadering doet recht aan individuele verschillen tussen startende leraren en gaat ervan uit dat het welzijn van startende leraren een doel is waarvoor gezamenlijke verantwoordelijkheid nodig is, die individueel kan worden belegd, maar vooral collectief moet worden gevoeld.

Biografieën auteurs

  • Harmen Schaap

    Harmen Schaap is Universitair Docent bij de Radboud Docenten Academie, Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is lerarenopleider en onderwijswetenschapper. Als lerarenopleider is hij actief in het samen opleiden en verzorgt hij onderwijs in de lerarenopleiding over pedagogisch handelen en professionele identiteitsontwikkeling. Zijn onderzoek richt zich op professionele ontwikkeling van leraren in de context van het werken in een schoolorganisatie.

  • Jorn ten Brink

    Jorn ten Brink werkt als promovendus bij de Radboud Docenten Academie. In zijn promotieonderzoek focust hij zich op professionele identiteitsspanningen en de impact daarvan op welzijn, stress en burn-out van startende en ervaren leraren in het po, vo en mbo. Daarnaast werkt hij als programmaregisseur bij Radboud Honours Academy waar hij interdisciplinair onderwijs verzorgt in de vorm van denktanks.

  • Jeroen de Jong

    Jeroen de Jong is universitair hoofddocent Strategisch Human Resource Management bij de Faculteit Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij doet onderzoek naar leiderschap, teams en duurzame inzetbaarheid, met speciale interesse voor de impact van (digitale) technologie op werk. Naast zijn werk bij de Faculteit Managementwetenschappen is hij Themaleider Onderwijsinnovatie bij het Centre for Teaching and Learning van de Radboud Universiteit Nijmegen.

  • Marijke Veugen

    Marijke Veugen is postdoc onderzoeker bij de Radboud Docenten Academie en onderzoekt een nieuw ontworpen programma op gebied van professionele identiteitsontwikkeling en spanningen. Het programma heeft als doel leraren meer werkplezier en een hoger welzijn te laten ervaren door hun professionele identiteit te versterken.

  • Paulien Meijer

    Paulien Meijer is hoogleraar teacher learning and development bij de Radboud Docenten Academie van de Radboud Universiteit. Samen met haar onderzoekteam publiceert zij over lerarenopleidingen en professionele (identiteits)ontwikkeling van leraren en begeleidt promovendi op dit terrein. Zij verzorgt verschillende cursussen in de lerarenopleiding en begeleidt aanstaande leraren in de praktijk.

Downloads

Gepubliceerd

2025-12-11

Citeerhulp

Schaap, H., ten Brink, J., de Jong, J., Veugen, M., & Meijer, P. (2025). Hoe voel je je nu echt? Welzijn van startende leraren als gezamenlijke verantwoordelijkheid. Tijdschrift Voor Lerarenopleiders, 46(4), 41-60. https://doi.org/10.63379/zyztbd88