Is de doelmatigheidsbeleving van een leraar even hoog bij élke kleuter?

Een mixed-methods studie naar de doelmatigheidsbeleving van taalstimulerende competenties van kleuterleraren

Samenvatting

Onderzoek wijst uit dat een leraar die gelooft in het eigen kunnen zich ook beter voelt. Stimuleren van de doelmatigheidsbeleving van leraren is daarom belangrijk in het kleuteronderwijs waar het mentaal welzijn van kleuterleraren onder druk staat. Deze studie onderzoekt de doelmatigheidsbeleving van kleuterleraren met betrekking tot het realiseren van taalstimulerende interacties, een kerntaak in het kleuteronderwijs. Via een mixed-methods benadering - bestaande uit vragenlijsten (n=183) en diepte-interviews (n=5) - wordt de doelmatigheidsbeleving in kaart gebracht, zowel in het algemeen als in interactie met individuele kinderen. Resultaten tonen aan dat leraren hun algemene doelmatigheid hoger inschatten dan hun specifieke doelmatigheidsbeleving gericht op het eerlijk realiseren van taalstimulerende interacties met elke individuele leerling. Ervaring blijkt een positieve invloed te hebben, terwijl eerdere professionalisering weinig impact toont. Leraren voelen zich in staat tot het realiseren van taalstimulerende interacties op klasniveau, maar geven aan dat ze onvoldoende tijd en ruimte ervaren om elke kleuter gelijkwaardig te benaderen. Stille kinderen vormen in het bijzonder een uitdaging. De interviews bevestigen dit en brengen contextuele uitdagingen zoals grote klasgroepen en toenemende verwachtingen aan het licht. Door inzicht te bieden in de momenten waarop kleuterleraren zich het meest onzeker voelen over hun klaspraktijk, tracht deze studie lerarenopleiders te ondersteunen in het beter voorbereiden van toekomstige leraren. Dit doen we door de implicaties van de doelmatigheidsbeleving van kleuterleraren te bespreken, zowel in het licht van het bevorderen van gelijke onderwijskansen als van het versterken van het mentaal welzijn van kleuterleraren.