Schoolbeleid dat leerkrachten aan boord houdt! Naar een overkoepelend reflectiekader

Samenvatting

Zowel in Nederland, Vlaanderen als in diverse andere landen kampt het onderwijs met een personeelstekort (De Witte et al., 2023). Naast uitdagingen op het vlak van instroom van leerkrachten, wegens verminderde keuze om een lerarenopleiding te volgen of daadwerkelijk in het beroep te stappen, zijn er ook uitdagingen op het vlak van uitstroom van leerkrachten als ze eenmaal voor het onderwijs hebben gekozen. Dit kan voor een school verschillende organisatorische problemen met zich meebrengen (Kaden et al., 2016). Ook lijden leerlingenprestaties onder leerkrachtenverloop. Uit onderzoek van Atteberry et al. (2017) bleek dat leerlingen slechter scoorden wanneer ze les kregen van leerkrachten die nieuw zijn in hun loopbaan of in een vak. Ook in Vlaanderen wijzen de resultaten op een sterke samenhang tussen een leerkrachtentekort en leerresultaten (Gambi & De Witte, 2023). Dit alles wijst op het belang om leerkrachten, eenmaal aangeworven, ‘aan boord te houden’. Onderzoek wijst op de invloed van werktevredenheid op retentie van leerkrachten (Toropova, et al., 2021; Gundlach, et al., 2024). Het vormt een belangrijke basis voor leerkrachten om een duurzame arbeidsrelatie aan te willen en kunnen gaan. Schoolbeleid en schoolleiderschap kan een belangrijk verschil maken om deze ondersteunende werkcondities te creëren (Nguyen, et al., 2023). Beschouwende vragen hierbij zijn: welk (concreet) schoolbeleid, in wisselwerking met bepaalde contextfactoren, werkt om leerkrachten beter aan boord te houden? Welke uitdagingen en evenwichtsoefeningen dringen zich hierbij op?