Hoe kan het innovatief werkgedrag van startende leraren in het voortgezet onderwijs worden gestimuleerd?

Auteurs

  • Harry Rorije
  • Kristin Vanlommel
  • Elske van den Boom-Muilenburg
  • Marjan Vermeulen

DOI:

https://doi.org/10.63379/4qb2nv15

Samenvatting

Onderwijsinnovaties komen onder meer tot stand doordat docenten ideeën genereren, promoten en realiseren. Er is echter nog weinig bekend over hoe startende docenten dit innovatief werkgedrag vormgeven en welke factoren daarop van invloed zijn. Om hier inzicht in te krijgen, is een kwalitatieve meervoudige case study uitgevoerd onder 14 startende docenten van negen middelbare scholen. De resultaten laten zien dat starters hun eigen onderwijspraktijk vaak zelfstandig vernieuwen en veel ideeën genereren voor hun team en vakgroep. Tegelijkertijd worden zij weinig betrokken bij schoolbrede innovaties, terwijl hun frisse blik en kwaliteiten hier juist van waarde kunnen zijn. In totaal blijken zeven individuele en organisatiefactoren het innovatief werkgedrag van starters te beïnvloeden, zoals geloof in hun eigen kunnen, overtuigingen en opvattingen, relatie met collega’s en ondersteuning. Deze factoren kunnen ook gezien worden als bronnen van motivatie, energie en stress van starters. Het stimuleren van innovatief werkgedrag bij starters vraagt om bewuste keuzes van scholen en leidinggevenden. Door starters niet alleen in hun eigen klas, maar ook bij bredere onderwijsontwikkelingen te betrekken, kunnen schoolorganisaties zowel de innovatiekracht van de school versterken als het welzijn en de betrokkenheid van starters vergroten.

Biografieën auteurs

  • Harry Rorije

    Harry Rorije is onderzoeker bij het lectoraat Organiseren van Verandering in Onderwijs (Hogeschool Utrecht). Als ervaren veranderkundige onderzoekt hij bij voorkeur samen praktijkkwesties met de onderwijspraktijk. Zijn onderzoek is gericht op het innovatief vermogen van onderwijsprofessionals en onderwijsorganisaties, complexiteit van veranderprocessen en de waarde van netwerken bij onderwijsinnovatie.

  • Kristin Vanlommel

    Prof. dr. Kristin Vanlommel is coördinator van de Master Basisonderwijs aan Universiteit Antwerpen. Haar onderzoek focust op het begrijpen van complexe veranderprocessen in onderwijs en wat onderwijsorganisaties en -professionals hiervoor nodig hebben. Evidence-informed onderwijsinnovatie, organisatieontwikkeling, leiderschap en innoveren in netwerken zijn centrale onderzoeksthema’s waarover ze internationaal publiceert en keynotes geeft.

  • Elske van den Boom-Muilenburg

    Elske van den Boom-Muilenburg is senior onderzoeker/hogeschool hoofddocent bij het lectoraat Organiseren van Verandering in Onderwijs (Hogeschool Utrecht). Ze onderzoekt sociaal kapitaal, netwerkleren en evidence-informed veranderen, met als doel het innovatief vermogen van onderwijsorganisaties te vergroten. Haar onderzoek bestrijkt meerdere onderwijssectoren en gebeurt altijd in nauwe samenwerking met de onderwijspraktijk.

  • Marjan Vermeulen

    Marjan Vermeulen is emeritus hoogleraar aan de Open Universiteit Nederland, op het gebied van sociaal leren. Haar expertise ligt in het ondersteunen van de onderwijspraktijk en het onderwijsonderzoek op het gebied van professionele ontwikkeling van leraren, met name professionele leergemeenschappen, de school als lerende organisatie en schoolleiderschap, onderwijsontwikkeling en innovatie.

Downloads

Gepubliceerd

2025-12-11

Citeerhulp

Rorije, H., Vanlommel, K., van den Boom-Muilenburg, E., & Vermeulen, M. (2025). Hoe kan het innovatief werkgedrag van startende leraren in het voortgezet onderwijs worden gestimuleerd?. Tijdschrift Voor Lerarenopleiders, 46(4), 232-248. https://doi.org/10.63379/4qb2nv15